Ons met de neus op de problemen blijven drukken of…?
De gebeurtenissen van de laatste weken laten me niet los. Sinds het uitbreken van de financiële en vervolgens de economische crisis, stel ik o.a. vast dat
- Het sociaal overleg in België in het slop is geraakt.
- De standpunten verhardden in het overleg. De vakbonden betoogden, legden forse verklaringen af (de ene als wat forser dan de andere), waarop de ondernemers zich geroepen voelden gezamenlijk front te vormen waarbij ze vragen dat men hen laat ondernemen. Iedere ‘partij’ heeft zijn verzuchtingen, zijn overtuigingen en… zijn heilige huisjes. Het overlegmodel werkt duidelijk niet meer zoals voorheen.
- De politieke wereld schittert door het gebrek aan coherente en constructieve voorstellen
- Zonder afbreuk te doen aan de inzet van vele politici, aan het voorstel om een Staten-generaal voor de Industrie te organiseren (initiatief Vlaamse regering)…kan onze parlementaire democratie anno 2010 duidelijk niet de nodige hefboomeffecten bewerkstellingen. De tegenstellingen (en dus conflicten) voeren te veel de boventoon, onvolkomen functionerende beleidsniveau’s (omwille van de staatsstructuur o.a.) blokkeren een constructieve pro-actieve aanpak.
Eén rode draad in dit geheel m.i. : iedereen richt zich vandaag té veel op de problemen en zoekt naar oorzaken. De verwijten vliegen over en weer en zo ontstaat er een ‘loop’ van elkaar beschuldigen, zichzelf verdedigen, weer beschuldigen enzovoort. Het verstoort de samenwerking nog meer en voor we het weten, komen we zo in een regelrechte probleemspiraal terecht. En dit op het niveau van het functioneren van onze samenleving!
Ontsnappen aan de probleemspiraal
Hoe kunnen we aan de probleemspiraal ontsnappen en de weg van de oplossingen inslaan ? Ook op politiek, maatschappelijk en economisch vlak kunnen de principes van de Solution Focussed Change een leidraad, een inspiratie zijn. Het komt erop aan om de blik van de moeilijkheden te wenden naar de oplossing van die moeilijkheden.
En hoe dan ? Niet via één of ander toverrecept maar door het toepassen van een aantal vuistregels:
- De focus leggen op de gewenste toestand
- en dat is met alle betrokken partijen aan de tafel gaan zitten. Misschien moet men dan wel de platgetreden paden verlaten en het overleg opentrekken, over de bestaande structuren van sociale overleg en parlementaire commissies heen: politici, ondernemers, wetenschappers, denktanks, sociale media groepen… en geëngageerde burgers aan één tafel bv., in interdisciplinaire werkgroepen in de schoot van de parlementaire commissies.
- en dat is zoeken naar gemeenschappelijk belangen, themagecentreerd interageren. Met respect voor ieders opinie en emoties, zonder daarin verzand te geraken.
- inzoomen op wat nog goed gaat
- de successen van het verleden die vandaag ook nog goed werken, gebruiken als hefboom. Niet alleen hier, maar over de grenzen heen.
- bespreken van mogelijke oplossingen
- in alle openheid en vrijheid ‘brainstormen’ over de mogelijke oplossingen, zonder zich meteen vast te rijden in wat verworven is, in wat nu bestaat. Dit betekent dat men afstand moet kunnen en durven nemen. Het korte termijndenken en -ageren (dat af en toe nodig is) uitschakelen in dit proces.
- eerste stappen zetten…
- “Geen woorden maar daden”. Als de consensus rond de visie en de aanpak er is (en dat is veel sterker dan het bereiken van compromissen), overgaan tot actie. En dit binnen een welbepaalde tijdspanne. Een realistische.
De manier waarop dit complexe proces verloopt, is daarbij van niet te onderschatten belang. Wie neemt de rol van procesbewaker op zich ? Zorgt ervoor dat partijen op een respectvolle manier communiceren met elkaar, dat de neuzen in de richting van het doel, de oplossingen gericht blijven….
