web 2.0

Probleem- versus oplossingsspiraal

Als je nieuw bent op deze website, dan wil je je misschien inschrijven op mijn RSS feed. Bedankt voor je bezoek!

Ons met de neus op de problemen blijven drukken of…?

De gebeurtenissen van de laatste weken laten me niet los.  Sinds het uitbreken van de financiële en vervolgens de economische crisis, stel ik o.a. vast dat

  1. Het sociaal overleg in België  in het slop is geraakt. 
    • De standpunten verhardden in het overleg.  De vakbonden betoogden, legden forse verklaringen af (de ene als wat forser dan de andere), waarop de ondernemers zich geroepen voelden gezamenlijk front te vormen waarbij ze vragen dat men hen laat ondernemen.  Iedere ‘partij’ heeft zijn verzuchtingen, zijn overtuigingen en… zijn heilige huisjes. Het overlegmodel werkt duidelijk niet meer zoals voorheen. 
  2. De politieke wereld schittert door het gebrek aan coherente en constructieve voorstellen
    • Zonder afbreuk te doen aan de inzet van vele politici, aan het voorstel om een Staten-generaal voor de Industrie te organiseren (initiatief Vlaamse regering)…kan onze parlementaire democratie anno 2010 duidelijk niet de nodige hefboomeffecten bewerkstellingen.  De tegenstellingen (en dus conflicten) voeren te veel de boventoon, onvolkomen functionerende beleidsniveau’s (omwille van de staatsstructuur o.a.) blokkeren een constructieve pro-actieve aanpak. 

Eén rode draad in dit geheel m.i. : iedereen richt zich vandaag té veel op de problemen en zoekt naar oorzaken. De verwijten vliegen over en weer en zo ontstaat er een ‘loop’ van elkaar beschuldigen, zichzelf verdedigen, weer beschuldigen enzovoort.  Het verstoort de samenwerking nog meer en voor we het weten, komen we zo in een regelrechte probleemspiraal terecht. En dit op het niveau van het functioneren van onze samenleving!

Ontsnappen aan de probleemspiraal

Hoe kunnen we aan de probleemspiraal ontsnappen en de weg van de oplossingen inslaan ?  Ook op politiek, maatschappelijk en economisch vlak kunnen de principes van de Solution Focussed Change een leidraad, een inspiratie zijn. Het komt erop aan om de blik van de moeilijkheden te wenden naar de oplossing van die moeilijkheden.

En hoe dan ?  Niet via één of ander  toverrecept maar door het toepassen van een aantal vuistregels:

  • De focus leggen op de gewenste toestand
    • en dat is met alle betrokken partijen aan de tafel gaan zitten.  Misschien moet men dan wel de platgetreden paden verlaten en het overleg opentrekken, over de bestaande structuren van sociale overleg en parlementaire commissies heen: politici, ondernemers, wetenschappers, denktanks, sociale media groepen… en geëngageerde burgers aan één tafel bv., in interdisciplinaire werkgroepen  in de schoot van de parlementaire commissies.
    • en dat is zoeken naar gemeenschappelijk belangen, themagecentreerd interageren. Met respect voor ieders opinie en emoties, zonder daarin verzand te geraken.
  • inzoomen op wat nog goed gaat

Geweldloos communiceren en belangenverdediging

Geweldloos Communiceren ?

Marshall B. Rosenberg, één van de grondleggers van de “Non-violent Communication“, constateerde dat de pijn en de woede die in ieder van ons zit,  vaak aan de grondslag liggen van het ontstaan van een conflict of van escalerend geweld.  ‘Geweld’ in al zijn mogelijke vormen: fysiek, verbaal, mentaal.

Vorige week had ik het genoegen een korte introductieworkshop rond dit thema te geven bij VKW Brabant in kader van het project “Iedereen coach”. Thema van elke dag kwamen aan bod: conflicten tussen ouders en tieners, misverstanden op het werk, onenigheden tussen leerkrachten en leerlingen…situaties op micro-schaal waar iedereen wel mee geconfronteerd wordt.

En hoe komt dat ? Waar belangen en behoeften verschillend zijn, onstaan wrijvingen en vaak ontaarden die in grote ruzies, het stopzetten van elke medewerking of communicatie, scheiding, …Zelf ben ik een overtuigd ‘believer’: de manier waarop je je belangen en behoeften formuleert en uitdraagt, kan bijdragen tot een meer serene en geweldloze manier van leven en communiceren.  En werkt dit ook op macro-schaal ?

Het ‘geweld’ tijdens de Europese- en de Klimaattop

Twee recente feiten op macrovlak waar ‘geweld’ aanwezig is.  Leden van Greenpeace die het Berlaymontgebouw binnendringen, vermomd als agenten.  Zelf kaderen ze dit als een ludieke actie (die overigens in heel Europa plaats vinden).

Wat is er aan de hand ? Continue reading »

Loopbaan: match tussen mens en organisatie

Loopbaan, what’s in a name ?

Bij het woord “loopbaan” denken de meeste mensen spontaan aan carrière maken, hogerop klimmen op de hiërarchische ladder, succes boeken…maar achter het woord loopbaan schuilt zoveel meer.  En de zaak is dat je er zelf sturing aan kan geven.  Als je weet wat je wil en je je eigen kwaliteiten en valkuilen goed doorgrondt. Ook in tijden als het moeilijker gaat. Maar dan is het zaak aan te knopen bij wat je eigenlijk drijft.  Trigger om dit artikel te schrijven, was de nieuwsbrief van PKZ waarin Ludo Daems het over zijn nieuwe boek heeft: “Passie is wie je bent”. 

Ik was namelijk zelf weer aan het grasduinen in Daniel Ofmans boek “Bezieling en kwaliteit in organisaties”.  Eén van mijn eerste management- en/of coachingboeken die ik zelf ooit kocht.

Alles staat of valt met jezelf goed te leren kennen: wie je bent (kernkwaliteiten), waar je voor staat (waarden/passies) en waar je naartoe wil (persoonlijke missie). Eén van de doelen die daaruit kunnen voortvloeien, is bv. jezelf willen en kunnen ontplooien in je job.  En daar heb je dan de link tussen wat je drijft en het bedrijf waarin je jezelf kan zijn.

 

Match tussen mens en organisatie ?

De bedrijfscultuur is heel bepalend om jezelf gelukkig te kunnen voelen in je job.  “Gelukkig” is misschien een naiëve woordkeuze in een werkcontext maar ik geloof dat geluk een stukje maakbaar is.  Als je de omgeving kiest (of kan kiezen, als je die luxe hebt) waarin jij past.  Hou je van strak en georganiseerd, weten waar je aan toe bent of ben je eerder in voor geregeld iets nieuw en kijk je telkens uit naar dat nieuwe project ? Het zal een wereld van verschil maken voor je prestatievermogen.

Bezieling en kwaliteit zijn de twee rode draden die er doorheen lopen.  Welke kwaliteiten worden in het bedrijf geapprecieerd ?  Een voorbeeld gebaseerd op Ofmans kernkwadranten.

 

KERNKWALITEIT

te veel van het goede

VALKUIL

souplesse

+                             -

grenzeloosheid

positief tegenovergestelde

 

positief tegenovergestelde

rigiditeit

-                           +

ordening

ALLERGIE

te veel van het goede

UITDAGING

 

En hoe staat het met jouw bezieling, jouw drijfveren ?

Als je je vragen stelt in de trant van ‘of je nog wel goed bezig bent’ is het misschien hoog tijd om eens te evalueren of wat je doet effectief matcht met wie je bent, waar je voor staat en wat je wil verwezenlijken in je leven. 

Je kan daarvoor beroep doen op een loopbaanadviseur of een coach.  Maar je kan ook zelf aan de slag gaan met het bijzonder interessant boek van Adriaan Hoogendijk Loopbaanzelfsturing: bezieling en vitaliteit“.

 

Zelfkennis verwerven in relatie tot de andere

Socrates: ken uzelf

Het belang van zelfinzicht verwerven is ’zo oud als de straat’.  Socrates, de bekende wijsgeer, maakte er zijn lijfspreuk van.  Hij doelde daarmee op het inzicht verwerven in algemeen geldende waarheden en principes. Vandaag ligt veleer de nadruk op het ontdekken en ontplooien van eigen talenten en krachten.  Dat hoeft niet per se haaks te staan op elkaar, maar doet het wel wanneer de eigen ‘vrijheid’ om zich te ontplooien als dé norm genomen wordt en alles ‘gerelativeerd’ wordt vanuit dit eigen standpunt.

En dat brengt ons meteen op de typische techniek van vraagstelling die Socrates daarbij hanteerde. Een Socratisch gesprek is een indringend doch niet dwingend ideeëngesprek. Bedoeld om door gezamenlijk onderzoek en afwegen van argumenten een kwestie te analyseren. Het is gericht op visieontwikkeling, verheldering van waarden en van onderliggende beelden of concepten.  Uiteindelijk doel van het gesprek is dat de coachee zicht krijgt op aannames, redeneringen, zienswijzen en die gezamenlijk te toetsen op hun geldigheid.  

 

Geen zelf zonder anderen

Ik citeer hier even een stuk uit het boek van Prof. Christien Brinkgreve “De ogen van de ander”, een sociologe.   ‘Mensen zien zichzelf in veel gevallen als autonoom, als individuen die hun eigen netwerk creëren, hun eigen plan trekken, eigen keuzes maken en hun eigen leven bepalen…’  Verder nog ‘Mensen zijn sociale wezens, aangewezen op elkaar voor warmte, voedsel, onderdak, veiligheid, waardering en zelfwaardering, gevoel en zelfgevoel. Aanhankelijk en afhankelijk. Tot het einde toe.’  Dat laatste klinkt bijna of we ertoe veroordeeld zijn en velen zullen een lichte huiver nauwelijks kunnen onderdrukken bij het woord “afhankelijkheid”.  

Belet dit om een eigen koers te varen ?  Nee, natuurlijk niet.  Als we onszelf ten volle willen ontplooien, is vertrekken vanuit het besef een sociaal wezen te zijn, juist een troef. Wat hebben we meegekregen van al die mensen die een rol vervulden en nog steeds vervullen in ons leven ?  Waar komen onze aannames vandaan ?  Waarom nemen we die klakkeloos over ?

Onze ‘vorming‘ bepaalt hoe we in het leven staan, hoe we ‘oordelen’ over anderen, hoe we met uitdagingen aan de slag gaan, met conflicten, met hindernissen…

 

Coachen, in een breder perspectief

Een citaat uit Filosofiemagazine van juli 2009. ‘Inzien dat je door anderen gevormd bent, betekent nog niet samenvallen met die anderen. Het neemt alleen de illusie weg dat je volledig het script van je eigen leven kan schrijven. Daardoor verdwijnt er geen ruimte om jezelf te ontplooien. Integendeel, als je beseft hoe je gevormd bent, geeft dat juist ruimte om je eigen stem te ontwikkelen, inzicht te krijgen in je eigen verlangens en meer te leven naar die verlangens. Inzicht werkt bevrijdend. Je weet ook beter waarin je anders bent dan de anderen.’

Socratische vragen leiden ertoe dat de coachee zelf nadenkt, zelf afwegingen maakt, zelf keuzes maakt en zelf stappen onderneemt. De coach fungeert dus eerder als een facilitator.  Het proces verloopt stapsgewijze. Om te komen tot het uitdrukken van ‘verlangens’.  Een volgende stap is die verlangens om te zetten naar een (nieuwe) levenshouding, is het formuleren van concrete doelen. Haalbare doelen. …en als dat niet SMART is :-) .

 

Previous Entries Next Entries